Heeft je baby een witte tong of witte plekjes in de mond die niet weg te vegen zijn? Dan kan het om spruw gaan. Spruw bij een baby is meestal onschuldig, maar kan wel vervelend zijn als drinken pijn doet of onrustig verloopt. Je leest hier hoe je spruw herkent, wat de eerste symptomen van spruw zijn, wat je zelf kunt doen en wanneer het verstandig is om je huisarts te bellen.
Hoe herken je spruw bij een baby?
Spruw is een schimmelinfectie in de mond, meestal veroorzaakt door candida. Het valt vaak op door een witte tong bij je baby of door witte plekjes op de binnenkant van de wangen, lippen of het gehemelte. Het belangrijkste verschil met melkresten is dat spruw niet makkelijk weg te vegen is.
Veelvoorkomende symptomen van spruw bij baby's zijn:
- witte aanslag op tong, gehemelte of wangen
- witte plekjes die blijven zitten bij wrijven
- een rode of gevoelige mond
- onrustig drinken
- vaak de borst, speen of fles loslaten
- extra huilen tijdens of na het voeden
- soms tegelijk luieruitslag
Niet iedere baby met spruw lijkt er veel last van te hebben. Soms zie je alleen de witte plekjes, terwijl drinken verder normaal gaat.
Wat zijn de eerste symptomen van spruw?
De eerste symptomen van spruw zijn vaak subtiel. Meestal begint het met een witte tong bij je baby of een paar kleine witte plekjes in de mond. Daarna kun je merken dat voeden minder soepel gaat. Je baby drinkt onrustiger, laat vaker los of lijkt sneller geïrriteerd.
Bij sommige baby's zie je daarnaast rode plekjes in de mond of een hardnekkige luieruitslag. Vooral als de witte aanslag niet weggaat en je baby anders drinkt dan normaal, is de kans groter dat het om mondspruw gaat. Twijfel je of het om gewone luieruitslag of een schimmelinfectie gaat? Lees het verschil tussen luieruitslag en schimmel.
Wat is spruw precies?
Spruw, ook wel mondspruw genoemd, is een infectie van het mondslijmvlies door een gistachtige schimmel. Deze schimmel komt van nature al voor op de huid en slijmvliezen. Bij baby's kan die makkelijker overgroeien, vooral in de eerste weken na de geboorte. Dat komt doordat hun afweer nog volop in ontwikkeling is.
Spruw komt daarom relatief vaak voor bij jonge baby's. Het ziet er meestal opvallend uit, maar is in milde vorm vaak goed te volgen en gaat geregeld vanzelf weer over.
Waardoor krijgt een baby spruw?
Een baby kan spruw op verschillende manieren krijgen. De candida-schimmel kan al aanwezig zijn zonder klachten te geven, maar bij een jonge baby krijgt die soms de kans om te groeien. Dat kan gebeuren:
- tijdens de bevalling
- via de tepel bij borstvoeding
- via spenen, flesjes of vingers
- doordat baby's nog een kwetsbare weerstand hebben
Geef je borstvoeding? Dan kunnen ouder en baby elkaar soms blijven besmetten. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de mond van je baby te kijken, maar ook naar klachten aan de tepels.
Welke klachten kun je zelf merken bij borstvoeding?
Als spruw meespeelt, kun je daar als voedende ouder ook last van krijgen. Dat hoeft niet altijd, maar het komt wel voor. Klachten die kunnen passen bij spruw op de tepels zijn:
- brandende of stekende pijn tijdens of na het voeden
- gladde of glanzende tepels
- schilfering of velletjes
- pijn die niet goed past bij alleen een aanlegprobleem
Deze klachten kunnen ook andere oorzaken hebben. Daarom is het slim om bij twijfel niet zelf te blijven gokken, maar contact op te nemen met je huisarts of jeugdarts.
Wat te doen bij spruw bij een baby?
Vraag je je af wat te doen bij spruw bij een baby? Kijk dan eerst hoe je baby drinkt en hoeveel last hij of zij lijkt te hebben. Als je baby goed drinkt, niet veel pijn lijkt te hebben en verder fit is, kun je vaak beginnen met goede hygiëne en rustig afwachten. Spruw gaat namelijk regelmatig vanzelf over.
Wat je zelf kunt doen:
- was je handen voor en na het voeden en verschonen
- maak flesspenen en fopspenen dagelijks goed schoon
- kook spenen en flesonderdelen regelmatig uit volgens de gebruiksinstructies
- houd tepels schoon en droog als je borstvoeding geeft
- vervang zoogkompressen op tijd
- was doeken, slabben en kleding die met speeksel of melk in aanraking komen heet
Blijf vooral letten op het drinken. Drinkt je baby slechter, huilt hij of zij veel bij het voeden of nemen de klachten toe, dan is medisch advies verstandig.
Spruw baby behandelen
Een behandeling voor spruw bij een baby is niet altijd nodig. Als je baby weinig klachten heeft, kan het vanzelf verdwijnen. Heeft je baby duidelijk pijn, drinkt hij of zij slecht of blijven de plekjes aanhouden, dan kan de huisarts een antischimmelmiddel voorschrijven.
De behandeling bestaat vaak uit een middel voor de mond van je baby. Geef je borstvoeding en heb je zelf ook klachten aan de tepels, dan kan het nodig zijn dat jullie allebei behandeld worden. Dat helpt om herbesmetting te voorkomen.
Gebruik medicatie altijd precies zoals voorgeschreven. Let ook goed op de aanwijzingen voor veilig aanbrengen in de mond van je baby.
Hoe lang duurt spruw bij een baby?
Hoe lang spruw bij een baby duurt, verschilt per situatie. Milde spruw kan vanzelf overgaan binnen een paar weken. Als behandeling nodig is, merk je vaak eerder verbetering, maar het is belangrijk om de kuur af te maken zoals voorgeschreven. Doe je dat niet, dan kan de infectie terugkomen.
Blijven de witte plekjes na twee tot drie weken zichtbaar, of komen de klachten snel terug, neem dan opnieuw contact op met je huisarts.
Wanneer bel je de huisarts?
Neem contact op met de huisarts als:
- je baby slecht drinkt
- je baby veel huilt tijdens het voeden
- je baby vaak loslaat en daardoor te weinig binnenkrijgt
- de witte plekjes niet verbeteren
- de klachten na twee tot drie weken nog niet weg zijn
- je baby ook heftige schimmelinfectie op babybillen krijgt met kapotte huid
- je zelf pijn aan de tepels of borst houdt
Bij jonge baby's is het altijd verstandig om eerder aan de bel te trekken als je je zorgen maakt over drinken, groei of comfort. Lees ook wanneer je bij hardnekkige luieruitslag naar de huisarts gaat.
Praktische verschillen tussen melkresten en spruw
| Kenmerk | Melkresten | Spruw |
|---|---|---|
| Uiterlijk | dunne witte aanslag | witte plekjes of dikkere aanslag |
| Wegvegen | vaak wel | meestal niet of nauwelijks |
| Plek | vaak vooral op de tong | tong, wangen, lippen en gehemelte |
| Klachten bij drinken | meestal niet | soms wel onrust, pijn of loslaten |